گفت : روزه است و غسل جنابت است ( 1 ) چه اين هر دو امانت است از خداى در گردن مكلَّفان كه اگر وفا كنند به آن ، جز خداى نداند و اگر خلاف كنند جز خداى مطَّلع نبود بر آن . ابو الدّرداء روايت كرد از رسول - صلَّى اللَّه عليه ( 2 ) - كه او گفت : پنج چيز آن ( 3 ) است كه هر كس كه بيارد با ايمان به بهشت شود : يكى آن كه نماز پنج ( 4 ) بجاى آرد و به پاى دارد به ركوع و سجود و اركان و شرايطش به وقت خود ، و زكات مال بدهد بطيبة النّفس . آنگه گفت : به خداى كه اين جز مؤمنى نكند . و ماه رمضان روزه دارد و حجّ خانه بگزارد چون استطاعت دارد و اداى امانت كند . گفتند : يا ابا الدّرداء ( 5 ) ! اين امانت چيست ؟ گفت : غسل جنابت كه خداى تعالى بنده را بر هيچ چيز آن ايتمان نكرده است كه بر آن . ابىّ كعب گفت : امانت فرج است كه گفتند مردان و زنان را تا خود را از حرام نگاه دارند . عبد اللَّه عمر گفت : اوّل چيز كه خداى از آدمى بيافريد فرج است ، گفت : اين امانتى است كه به تو مىسپارم . پس فرج امانت است و چشم و گوش و دست و پاى امانت است ، و لا ايمان لمن لا امانة له . بعضى دگر گفتند : امانات مردمان است و وفا به عهدها . واجب است بر هر مؤمنى كه خيانت نكند با هيچ مؤمنى و با هيچ معاهد در هيچ چيز به قليل و كثير . و اين روايت ضحّاك است از عبد اللَّه عبّاس . سدّى گفت : اين امانت هابيل است و اين انسان قابيل است كه آدم - عليه السّلام - به بعضى سفرها خواست رفتن و هابيل را سخت دوست داشتى ، خواست تا او را بسپارد به امانت . آسمان را گفت : پذيرى ؟ گفت : نه . زمين را گفت : پذيرى ؟ [ 12 - ر ] گفت : نه . كوهها را گفت : پذيرى ؟ [ گفتند : نه ] ( 6 ) قابيل گفت : به من بسپار او را تا با تو سپارمش صحيح سليم . آدم او را به قابيل سپرد . چون باز [ آمد ] ( 7 ) قابيل هابيل را كشته بود . فذلك قوله :

--> ( 1 ) - دا ، آج ، لب : ندارد . ( 2 ) - دا ، افزوده : و على آله ، آب : سلَّم ، آج ، لب : و آله و سلَّم . ( 3 ) - آج : ندارد . ( 4 ) - آب : پنج وقت ، آج ، لب : پنجگانه . ( 5 ) - اساس : أبو الدرداء ، به قياس با نسخهء آج ، تصحيح شد . ( 6 ) - عبارت داخل قلَّاب با خطى متفاوت از متن در اساس آمده است . ( 7 ) - اساس و آب ، ندارد ، از دا افزوده شد .